6e bijeenkomst 2015 op 12-12-2015


De zesde en laatste bijeenkomst van 2015 vond plaats op 12 december op de vertrouwde locatie in De Bilt.
De bijeenkomst werd om exact 13:00 uur door Han Baartmans geopend. Hij meldde dat enkele trouwe bezoekers helaas verstek moesten laten gaan, waaronder Jim Evelein, die als gevolg van uitgevallen NS-treinen onverrichterzake naar Maastricht moest terugkeren. Aangezien hij één van diegenen is die sterk hadden aangedrongen op een presentatie over audio bij films, wordt de betreffende bijdrage van Han Baartmans in deze notulen uitgebreider besproken dan gebruikelijk.
Verder waren er filmische bijdragen van Cees Gouda, Martin Strelitski en Peter Bastiaanse.

(De notulen zijn, zoals steeds, gemaakt door Rob Trietsch)

Han Baartmans beet dus het spits af met een verhandeling over het maken van geluid bij films. Hij is al vanaf circa 1990 bezig met digitaal geluid, vooral voor audiovisuals, en had daarvoor vroeger thuis een studio met 2 wanden vol 19” synthesizers. Tegenwoordig gaat dat alles met gemak in één computer.
Voor geluidsbewerking gebruikt hij Logic Pro X, een sequencer van Apple met een prijskaartje van € 199,99 (in App store). Hij ziet het gebruik van Logic Pro X vooral in combinatie met Final Cut Pro. Het aansturen van externe apparatuur gaat goed bij vrijwel elk Mac-programma, inclusief Logic Pro X, maar niet bij Final Cut Pro X. Dat is merkwaardig want de geluidseffecten bij Logic Pro X zijn identiek aan die bij Final Cut Pro. Overigens zijn niet alle plug-ins voor Logic Pro X probleemloos te gebruiken in Final Cut Pro, zoals hij tot zijn schade heeft ervaren.
Als hardware gebruikt Han 2 panelen van Euphonix (zoek hierop in YouTube voor demo video’s):
  1. Euphonix MC Control (tegenwoordig: Artist Control van Avid), met een aanraakscherm dat automatisch kan overschakelen naar de geselecteerde toepassing - zelfs naar de Finder - en 4 aanraakgevoelige gemotoriseerde faders, en
  2. Euphonix MC Mix (tegenwoordig: Artist Mix van Avid), een mengpaneel met 8 van dergelijke faders.

Euphonix was vroeger zelfstandig, maar is tegenwoordig eigendom van Avid, dat ook eigenaar is van Pro Tools (€ 665 voor een ‘perpetual’ licentie) en Logic Pro dus als concurrentie ziet, en niet al te vlot is met het uitbrengen van updates voor Apple-toepassingen.
Han gebruikt ook een iPad met de app
iptouch, (voor € 7,99 te vinden in Apple's Appstore), die via WiFi met de iMac is verbonden. Zie ook http://www.delora.com
In een sequencer als Logic Pro X staat het geluid in verschillende sporen onder elkaar. In het getoonde voorbeeld was het bovenste spoor, Steinway, een pianotrack, opgenomen met een klein toetsenbord. Een andere mogelijkheid zou zijn geweest het gebruiken van het in Logic Pro X ingebouwde softwarematige toetsenbord. Voor deze pianotrack is ook de EXS24 synthesizer gebruikt, die gratis bij Logic Pro X en GarageBand wordt meegeleverd.
De ingevoerde/gecomponeerde muziek kan in notenschrift worden getoond, en kan uiteraard ook worden afgespeeld. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van allerlei synthesizers, waardoor het uiteindelijke geluid volledig kan worden veranderd zonder dat de oorspronkelijke compositie wordt aangepast. Door aan verschillende sliders verschillende synthesizers te koppelen, kun je uittesten welke synthesizer, of combinatie van synthesizers, het voor jou ideale geluid produceert.
De synthesizers kenmerken zich door grote aantallen knoppen, waardoor het aantal instelmogelijkheden vrijwel onbegrensd is, maar ze er ook zeer ingewikkeld uitzien. Gelukkig zijn er ook z.g. presets, ‘voorgebakken’ instellingen, waaruit kan worden gekozen.
Bekende synthesizers zijn die van KORG (vanaf € 25) en van Rob Papen (bijv. Blade à € 119 en Blue2 à € 44). De volgens Han op dit moment mooiste synthesizer is de Omnisphere Power Synth 2 synthesizer van Spectrasonics (€ 399), die dezelfde ingevoerde noten ook ritmisch kan verwerken.
Er zijn diverse plug-ins leverbaar voor Logic Pro X, waaronder equalizers. Deze laatste zijn ook te gebruiken in Final Cut Pro, en dienen om delen van het frequentiebereik aan te passen. Bij films is het bijvoorbeeld vaak belangrijk om de hoge tonen wat te verminderen zodat de muziek meer als achtergrondmuziek overkomt.
De in Logic Pro X gebruikte tracks zijn MIDI (Musical Instrument Digital Interface) kanalen. Het resultaat kan echter worden vastgelegd als een enkel audiobestand (.aiff of .wav) waardoor het minder geheugen gebruikt.
Het is mogelijk om video in het programma te importeren, die dan in een venster wordt getoond terwijl je je muziek componeert.
GarageBand is t.o.v. Logic Pro X wat iMovie is t.o.v. Final Cut Pro, en kan dus uitstekend worden gebruikt voor minder veeleisende taken, of als opstapje naar Logic Pro X.

Han illustreerde het gebruik van Logic Pro X aan de hand van gesynthetiseerde muziek van verschillende genres: ‘Sarinah’ (krontjong), ‘Pusztaccordeon’ (zigeunermuziek), en ‘Chanson de Funchal’ (eigen compositie gebaseerd op de door Mozart vaak gebruikte notenvolgorde). Het resultaat mocht er alleszins zijn, maar heeft dan ook kennelijk de nodige tijd gekost.

Verder toonde Cees Gouda het op de vorige bijeenkomst aangekondigde filmpje met de titel ‘Salamensen’, waarin mensen en grotere of kleinere monsters (salamanders) figureerden. Bij het maken van de film, die is opgebouwd uit ouder materiaal van opnamen in de Andes, in Europa en thuis, is met succes gebruik gemaakt van greenscreen. De film werd met applaus beloond.

Martin Strelitski verwees naar een verzoek van de Apeldoornse filmclub VAAC aan de ‘oudere’ leden om een gefilmde impressie van hun hobby te leveren. In dat kader toonde hij een voor een greenscreen opgenomen filmpje van zichzelf, waarin hij van rechts naar links door het beeld loopt. Die opname is daarna behoorlijk verkleind als picture-in-picture in een opname van zijn eigen arm gemonteerd, zodat het lijkt alsof hij over zijn arm loopt, om aan het einde daarvan af te vallen. Het probleem is echter dat het greenscreen maar een paar passen breed was, zodat er onvoldoende materiaal was om de afstand van de rechterkant van het uiteindelijke beeld tot het einde van de arm mee te vullen. De gebruikte oplossing, om het filmpje horizontaal verschoven te herhalen, leverde enkele springers op en werd niet als succesvol ervaren. Op de vraag of er een oplossing kan worden gevonden in Final Cut Pro kon geen van de aanwezigen een bevredigend antwoord gegeven. Wellicht kan het wèl in Motion.

Peter Bastiaanse verwees naar het gebruik bij zijn filmclub "De Ronde Venen" om tegen het einde van het jaar een gefilmde kerstgroet rond te sturen. Hij toonde een zeer geslaagd 5-minuten filmpje ‘2015 op weg naar kerstmis', waarin hij als kerstman te zien is aan boord van een cruiseschip en in China, Vietnam, Japan, India en Alaska. De voorbereiding heeft een groot gedeelte van het jaar gekost, en vereiste uiteraard ook dat hij bij die reizen de benodigde parafernalia bij zich had.
Een tweede filmpje ‘
Child in Time’ was een compilatie van opnamen gemaakt op de verjaardagen van dochter Tatiana, vanaf haar eerste verjaardag met als verbindend thema dat zij steeds voor dezelfde deur in het huis haar cadeaus presenteerde.

De bijeenkomst werd rond 16:30 uur door Han Baartmans gesloten.